Zaboravljeno Sarajevo – Hotel Evropa

0
527

“Zahvaljujem ovoj kući u kojoj sam se uvek dobro osećao” napisao je Ivo Andrić u Knjizi utisaka hotela Evropa 1972. godine.

Jeftanovići i Sarajevo

Blistava istorija porodice Jeftanović u Sarajevu započinje u drugoj polovini XVII vijeka kada je Petar Jeftanović iz Tuzle došao u grad na Miljacki. Petrov sin Manojlo bio je veoma značajna ličnost. Kao predsjednik Crkvene Opštine Sarajevo mnogo je uradio za pravoslavni živalj. Međutim, po mnogima najznačajnija ličnost u rodoslovu ove familije je svakako Gligorije Jeftanović.

Gligorije je bio ugledni srpski političar. Obavljao je na mnogobrojne funkcije, kako u austrijskoj Vladi tako i u Vladi Kraljevine SHS. Bio je vlasnik sarajevske “velike ciglane” a u kasnijim godinama u svojinu je upisao i Šprungovu krečanu u Hadžićima. Kao izuzetno uspješan čovjek ostavio je veliki trag i u arhitekturi Sarajeva. Naime, on je 1882. godine izgradio hotel “Evropa” koji i danas predstavlja ugostiteljski biser ovog grada.

Hotel Evropa, a ne Europa

Gligorije Gliša Jeftanović dobio je lokaciju za izgradnju modernog hotela u blizini Gazi Husrev-begovog bezistana. Jeftanović je zakopao temelje uz same zidine Tašlihana a po svjedočenjima u temelje je ubačen skupocjeni mermer. Ovo impresivno zdanje projektovao je češki arhitekta Karlo Paržik.

Hotel Evropa Sarajevo

Hotel je svečano otvoren 12. decembra 1882. godine. Više od jednog vijeka bio je najreprezentativniji objekat u Bosni i Hercegovini. U Bečkoj kafani, Plavom podrumu, Zlatnom restoranu ali i u poznatoj bašti hotela Evropa služili su se kako domaći tako i svjetski specijaliteti.

Među najistaknutijim posjetiocima treba istaći maršala Tita, indijskog državnika Džavaharlala Nehrua, književnika Ivu Andrića te glumca Kirka Daglasa. Hotel Evropa je učestvovao u pisanju najsvjetlijih stranica istorije grada Sarajeva sve do ratne 1992. godine, kada je pretvoren u logor za Srbe a potom 1. avgusta te iste godine i zapaljen. Tada je nekome očigledno zasmetao, vjerovatno zbog toga što je prije rata svojim valcerima bacao sjenu na zvuke saza i šargija sa Baščaršije.

Na svoj rođendan, 12. decembra 2008. godine, hotel je opet otvoren. Danas nosi ime Jurop (eng. Europe) i polako mu se vraća značenje prijeratnog simbola Sarajeva.

Jeftanovići i nacionalizacija imovine

Zbog svega što je uradio za svoje Sarajevo, Gligorija Jeftanovića su prozvali “zendžil” Sarajlija što znači bogati, lijepi, debeli i pametni. Ulica u kojoj se nalazi hotel prozvana je njegovim imenom. Nakon Drugog svjetskog rata, imovina koju su Jeftanovići vijekovima sticali na žalost je nacionalizovana.

Hotel Evropa Sarajevo

Gligorijevi potomci danas žive u Americi a od svoje đedovine nisu odustali. U tišini čekaju da nastupi neko poštenije vrijeme kada će im sve što posjeduju biti uredno vraćeno.

Do tada, Sarajevo će u ruhu Jeftanovića i dalje sijati na razglednicama koje obilaze cijeli svijet. A mi ćemo najvjerovatnije i u ovom slučaju zaboraviti šta su naši preci uradili za nas i zbog toga se postepeno preoblikovati u podstanare u rođenoj zemlji.

Piše Vukašin Beatović

(www.palelive.com / Frontal.rs)

Postavi komentar

Komentarišite prvi!

avatar